ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮಾತೃ ದೇವೋ ಭವ, ಪಿತೃ ದೇವೋ ಭವ’ ಎಂಬ ಉದಾತ್ತ ಭಾವನೆಯಿದೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಸಮಾನ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುವ ನಾಡು ನಮ್ಮದು. ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕತೆಯ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಇಂದು ಹಿರಿಯ ಜೀವಗಳು ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುತ್ತಿರುವುದು ಸಮಾಜದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ದುರಂತವಾಗಿದೆ.
ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ
ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿವೆ:
ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಏರಿಕೆ: ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಜನರಿದ್ದು, ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಒಂಟಿತನ ಕಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಗ ಗಂಡ, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಷ್ಟೇ ಇರುವ ವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ವಲಸೆ: ಇಂದು ಯುವಜನತೆ ಉದ್ಯೋಗ ಅರಸಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನಗರಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಜಾಗದಲ್ಲಿನ ವಸತಿ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಅವರನ್ನು ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಮಯದ ಅಭಾವ: ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ ಇಬ್ಬರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಾದವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಮಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ (Generation Gap): ಹಿರಿಯರ ಅನುಭವದ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಯ ಆಧುನಿಕ ಆಲೋಚನೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಜಗಜಾಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಈ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಹಿರಿಯರನ್ನು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ.
ಸ್ವಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುಸಿತ: ಆಸ್ತಿಗಾಗಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಆಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಅನಾಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾರ್ಥ ಮನೋಭಾವ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವೃದ್ಧರ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರು, ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗುವುದು ಅತ್ಯಂತ ನೋವಿನ ಸಂಗತಿ. ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಊಟ, ಔಷಧಿ ಸಿಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಮಕ್ಕಳ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗಿನ ಒಡನಾಟ, ಪ್ರೀತಿ-ವಾತ್ಸಲ್ಯಗಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿ, ತೀವ್ರವಾದ ಒಂಟಿತನ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪರಿಹಾರಗಳು
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಮಾಜದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ:
ಶಾಲಾ ಹಂತದಿಂದಲೇ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು, ಹಿರಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕು.
ಯುವಜನತೆ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನಾದರೂ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು.
ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ಥಾನ ನೀಡೋಣ:
ಹಿರಿಯರು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಬೇರುಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಬೇರುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಮರ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಬರುವಂತಹ ಒಂದು ಹಂತ. ಇಂದು ನಾವು ನಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆಯೋ, ನಾಳೆ ನಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಮರೆಯಬಾರದು. ಹೆತ್ತವರನ್ನು ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಬದಲು, ನಮ್ಮ ಹೃದಯವೆಂಬ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡೋಣ.
ಬರಹ – ಸಿ.ಎಂ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಸಈದ್ ಚಾರ್ಮಾಡಿ
